((( نقاشی ایرانی - دوران تیموریان )))

ایران در اواخر قرن 14 م. مورد تاخت و تاز تیمور قرار گرفت . در دوره تیموری نقاشی دیواری و هنر پرتره سازی ( مانند هنر ساسانی ) دوباره جان گرفت ( به طور مثال در قصر دختر بزرگش بی قیفی سلطان ، که البته در نقاشی های دیواری این قصر پرتره آنچنان به چشم نمی آید ) . در این دوران پارچه ها نیز نقاشی می شوند . این نقاشی ها آنقدری بزرگ بودند که اسامی بزرگان و لشکریان در کنار تصویرشان نوشته می شد.

بعد از تیمور ، شاهرخ ، پسر وی پایتخت را از سمرقند به هرات منتقل کرد . که در این زمان مکتب هرات شکل می گیرد .

نیمه اول قرن 9 : آثار پدید آمده در این دوره مکتب هرات عمدتا تداوم سنتهای هنر مکتب ایلخانی و جلایری ، بویژه آثارجنید بود . در ترکیب بندی های این دوره عدم تقارن به وضوح به چشم می خورد . به خاطر همین ترکیب بندی ، دست هنرمند را در پرتحرک نشان دادن صحنه هایی مانند شکار و کارزار باز بوده ( البته بیشتر نگاره های مکتب هرات از لحاظ بصری پر تحرک هستند ). پیکره ها ، رنگ آمیزی تصاویر و ریزه کاری های معماری و مناظر طبیعی از ویژگی های نگارگران این دوره است . در این دوره امضای هنرمندان کم کم به چشم می خورد .

 

نیمه دوم قرن 9 : در این دوره است که بزرگترین نقاش تاریخ ایران ظهور پیدا می کند . بهزاد تا پایان سلسله تیموریان به عنوان سرپرست کارگاههای هنری دربار بود . بعد از آنان هم شاه اسماعیل صفوی او را به تبریز فرا می خواند . فعالیتهای مهم بهزاد را در ترکیب بندیهای قوی ، هماهنگی رنگها و توازن شکل ها می توان دید . خطهای کشیده شده توسط بهزاد قوی و پویا هستند .، طبیعت و معماری را به مکان عمل آدمها بدل کرده و هر شخص را در جای مناسب خود قرار داده. انسانها و اشیا ، ارتباط منطقی با هم دارند . از نوآوریهای دیگر بهزاد ، توجه به جلوه های واقعی زندگی مردم بود . در هنر او انسان نقش اصلی را ایفا می کند . نقاشی های او از لحاظ مهارت وی در تابع کردن همه وسایل تصویری به جهت یک مقصود حائز اهمیت است . آثار او نه تنها بر نقاشان ایرانی بلکه بر هنرمندان عثمانی ، آسیای میانه ( بخارا ) و هند نیز تاثیرگذارد. از آثاری که در زمان بهزاد و در مکتب هرات انجام شده به : خمسه میرعلیشیرنوایی ، تاریخ طبری ، بوستان سعدی و خمسه نظامی می توان اشاره کرد .

مکتب هرات از زمانی که شاهرخ پایتخت را به هرات منتقل کرد کم کم شروع می شود و تا اوایل صفویه ادامه دارد . حتی دوران صفویه که مکتب خاص خود را دارند ، بی نصیب از دستاوردهای مکتب هرات نیست .

این هم چند نمونه از نقاشی دوران تیموریان :

 

                                                                 نمونه 1

                                                                 نمونه 2

                                                                 نمونه 3

                                                                 نمونه 4

 

انشالله بعداز اینکه مکاتب تموم شد ، رابطه و امکان استفادشون در گرافیک رو خواهم گفت .